0
0

تفکر استراتژیک

9 بازدید

تفکر استراتژیک چیست و چه کاربردی دارد؟

بهتر است برای توضیح مفهوم « تفکر استراتژیک »، برخی از مفاهیم حوزه استراتژی را به صورت اجمالی یادآوری نماییم تا  نسبت تفکر استراتژیک با این مفاهیم مشخص گردد. 

مدیریت استراتژیک:

شاید تلقی عمومی از مدیریت استراتژیک، فعالیت مدیران خبرهای است که مسئولیتهای کلان مدیریتی در  سازمانها را عهدهدار هستند و سیاستهای کلی سازمان با نظر آنها تعیین میشود. اما باید در یک تعریف ساده و عملیاتی گفت، مدیریت استراتژیک فرایندی است که در آن مأموریت سازمان تعیین میشود، استراتژی های لازم برای انجام مأموریت تدوین میگردند. در ادامه این  استراتژیها اجرا میشوند و نهایتاً کلیه این مراحل مورد ارزیابی قرار میگیرند. 

برنامه ریزی استراتژیک: 

یکی دیگر از مفاهیم در حوزه استراتژی، برنامهریزی استراتژیک است که در واقع یکی از مراحل مدیریت استراتژیک به شمار میآید. برنامهریزی استراتژیک شامل ابزارها و تکنیکهایی است که به کمک آنها  استراتژیها برای انجام مأموریتها تدوین میگردند. خروجی آن، اسناد استراتژیک بالادستی میشود که برای اجرا، متناسب با هر یک از بخشهای مختلف سازمان ابلاغ میشود. 

تفکر استراتژیک و نسبت آن با سایر حوزه های استراتژی:

در خصوص جایگاه برنامه ریزی استراتژیک در سازمانها ایدههای مختلفی وجود دارد. برخی از صاحبنظران، روشهای سنتی برنامه ریزی که منتهی به اسناد استراتژیک و چشم اندازهای چند ساله در سازمان میشود را   تجربهای شکست خورده میدانند. ایشان، « تفکر استراتژیک » را جایگزین مناسبی برای برنامه ریزی استراتژیک به شمار میآورند. چرا که معتقدند این نوع تفکر، به صورت مستمر در موقعیتهای مختلف و در لحظه میتواند گرهگشای مسائل سازمان باشد.

اما برخی دیگر از صاحبنظران، ایده جایگزینی تفکر استراتژیک به جای برنامه ریزی استراتژیک را از اساس اشتباه میدانند. چرا که معتقدند تفکر استراتژیک با ویژگیهای خود نوعی مهارت محسوب میشود که میتواند به کمک ابزارهای برنامه ریزی استراتژیک، که از جنس فرایندها است، بیاید. به عبارتی دیگر میتوان گفت از مهارت تفکر استراتژیک میتوان در تمامی مراحل فرایند مدیریت استراتژیک، شامل برنامه ریزی استراتژیک، پیاده سازی استراتژی و کنترل استراتژی استفاده کرد. 

افراد و یا سازمان ها برای بهبود وضعیت موجود و رسیدن به موفقیت، به دنبال استراتژی های موثری هستند. لذا برای رسیدن به این منظور اقدام به طراحی فرایندهایی مینمایند، که به آن برنامه ریزی استراتژیک میگویند. در کنار این فرایندهای طراحی شده، تفکر استراتژیک میتواند بینشهایی را در اختیار برنامه ریزان قرار دهد که در بهبود و اثربخشی بیشتر برنامه ها کمک نماید. 

تفکر استراتژیک:

تفکر استراتژیک پیش بینی کننده آینده نیست. بلکه با درک موقعیت فرد و یا سازمان و بررسی خلاقانه ایدههای ممکن برای اجرا و استفاده از ابزارهای برنامه ریزی استراتژیک، چشماندازی از آینده را ناظر به اقدامات کنونی ترسیم مینماید. این اتفاق موجب میشود تا فرد یا مدیران سازمان منطبق بر این چشم انداز، تصمیمات خود را اتخاذ نمایند.  

تفکر استراتژیک دارای ویژگی هایی است که به واسطه این ویژگی ها در موقعیتهای متغیر و پویای کنونی میتواند فهم دقیق و جامعنگرتری از شرایط کنونی داشته باشد.  به همین واسطه، راهکارهای بهینه تری را پیشنهاد میدهد. از جمله این ویژگی ها میتوان به وجود نگرش خلاقانه، نگرش سیستمی، نگرش انتقادی، نگرش منطبق بر زمان و مکان مشخص ونگرش ترکیبی مبتنی بر دادهای آماری و مبتنی بر ایدهها و….اشاره کرد. 

این نوع ازتفکر، با نگرشی سیستمی از بالا، نظاره گر مسائل سازمان میباشد و تأثیر متغیرها و رابطه متغیرهای مختلف را در یک کلیت مورد توجه قرار میدهد. نفکر مورد بحث، با نگرشی انتقادی به مسائل پیرامون خود، چارچوبها و مدلهای ذهنی مسلط از بین میبرد و ایدههای جدید و خلاقانه را جایگزین آنها میکند. 

تفکر استراتژیک شامل مهارت هایی میشود که به واسطه این مهارت ها و ویژگی های آن ها میتواند در هر موقعیت مکانی و زمانی با توصیف دقیق و فهم سیستمی از موقعیت، پیشنهادهای خلاقانه ای برای ترسیم چشم انداز پیش رو ارائه دهد.

در صورتی که برنامه ریزی استراتژیک با رویکردی فرایندی و از پیش تعیین شده، مسیر مشخصی را برای فرد یا سازمان ترسیم مینماید. اما در بسیاری مواقع، واقعیتهای میدان به گونه ای رقم میخورد که شرایط برای تحقق ایده آل های فرض شده در برنامه ریزی استراتژیک فراهم نمی شود. 

اما با این وجود نمیتوان گفت که تفکر استراتژیک جایگزین مناسبی برای برنامه ریزی استراتژیک میباشد. چرا که تفکر استراتژیک به عنوان یک مهارت، میتواند یک تصویر کلان از موقعیت کنونی و چشم انداز پیش رو ارائه دهد اما این به تنهایی کافی نیست. لازمه رسیدن به این چشم انداز پرداختن به جزئیاتی است که ابزار آن در اختیار برنامه ریزی استراتژیک است.

به عبارتی تفکر استراتژیک جهتگیری های کلی را ترسیم مینماید و برنامه ریزی استراتژیک، سازمان را در فواصل زمانی تعیین شده در این جهت به حرکت در میآورد. به این ترتیب دقت و جزئی نگری در برنامه ریزیهای  استراتژیک، یک ابزار مدیریتی محسوب میشود. اما خلاقیت، در تفکر استراتژیک به عنوان یک مهارت مدیریتی مطرح شدهاست. در نهایت، دقت و خلاقیت، در یک نسبت رفت و برگشتی میتوانند در ترسیم یک چشم انداز با یکدیگر جمع شوند و ترکیب مناسبی ارائه دهند.

آیا این مطلب را می پسندید؟
https://pellebepelle.com/?p=2087
اشتراک گذاری:

نظرات

0 نظر در مورد تفکر استراتژیک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.

فراموشی رمز عبور

ثبت نام

به مرکز کارآفرینی پله به پله خوش آمدید.

به مرکز کارآفرینی پله به پله خوش آمدید