تعریف استارت آپ و مفاهیم مربوط به آن

احتمالا با توجه به نقش مهمی که استارت آپ ‌ها در اقتصاد امروزی بر عهده گرفته‌اند و گسترش کسب‌وکارهای استارتاپی در ایران، این واژه را بسیار شنیده‌اید؛ شاید حتی چند شرکت استارت آپی را نیز بشناسید، بخواهید استارت آپ خودتان را راه‌اندازی کنید و یا حتی در یکی از آن‌ها مشغول به کار شوید. برای این کار، ابتدا باید درباره ماهیت و شیوه عملکرد آن‌ها اطلاعات کسب کنید. در ادامه قرار است به این موضوعات بپردازیم که استارت آپ چیست، داشتن استارت آپ چه مزایا و معایبی دارد و آیا کار کردن در آن انتخاب مناسبی است یا خیر.

تعاریف گوناگونی از استارت آپ وجود دارد که هر کدام به گونه‌ای توصیفی از ویژگی‌های مختلف آن است. بنابراین برای درک بهتر شیوه کارکرد استارتاپ ‌‌ها، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید تا با مجموعه ویژگی‌های آن‌ها آشنا شوید و  بتوانید به پاسخ درستی برای چیستی آ‌ن‌ها و روش کارشان برسید.

استارت آپ چیست؟

به طور کلی استارت آپ (Startup و یا Start-up) یا آنطور که در زبان فارسی ترجمه شده است، شرکت نوپا، به شرکتی گفته می‌شود که در مراحل اولیه فعالیت‌های خود قرار دارد و حول یک ایده که می‌تواند خلاء مهمی را در بازار پوشش دهد و نیازهای مشتریان را برآورده کند، تشکیل شده است.

از دیگر ویژگی‌های استارتاپ ‌ها آن است که با توجه به ریسک بالا و احتمال شکست زیادی که برای آن‌ها وجود دارد، اکثرا با سرمایه بنیان‌گذاران، سرمایه‌گذاران خطرپذیر و وام‌ها تأمین مالی می‌شوند. با اینکه در ابتدا، یک شرکت‌ نوپا هزینه زیاد و درآمد کم و یا صفر دارد اما انتظار می‌رود با تحقق ایده خلاقانه و اثرگذار، به سرعت به رشد و پیشرفت بزرگی دست یابد.

اینکه دقیقا کدام شرکت‌ها را می‌توان استارت آپ نامید، کمی پیچیده است. اول اینکه باید توجه داشته باشید که آن‌‌ها لزوما شرکت‌های حوزه فناوری نیستند. هر چند که برای رشد سریع از تکنولوژی کمک می‌گیرند اما ممکن است خدمات و محصولاتشان در این راستا نباشد. از طرفی یک شرکت نیز ممکن است در تمام طول عمر خود، استارت آپ نباشد و پس از مدتی به شرکت‌ سهامی تبدیل شود.

در نهایت، با اینکه تعاریف مختلفی برای استارت آپ‌ ها وجود دارد و ارائه تعریف دقیقی برای شرکت‌ نوپا می‌تواند کمی دشوار باشد، اما با توجه به ویژگی‌های مشترک آن‌ها می‌توانیم درک مشخصی از چیستی این شرکت‌ها بدست آوریم. همینطور این ویژگی‌ها به ما کمک می‌کنند تا تشخیص دهیم که چه زمانی می‌توانیم یک شرکت را استارت آپ بدانیم. این ویژگی‌ها را می‌توانیم به این صورت بیان کنیم:

• شرکت در مراحل اولیه فعالیت است.
• یک ایده نوآورانه وجود دارد.
• کارها به صورت تیمی انجام می‌شود.
• ریسک بالایی دارد.
• رشد سریعی از آن انتظار می‌رود.
• تامین سرمایه آن متفاوت است.

تفاوت استارت آپ‌ها با کسب‌وکارهای کوچک

گاهی افراد، کسب‌وکارهای کوچک را هم‌معنا با شرکت‌ نوپا فرض می‌کنند که این تصور بسیار غلط است. استیو بلنک، از نظریه‌پردازان مهم این حوزه، معتقد است که: «استارت آپ، سازمان موقتی است که برای جستجوی یک مدل کسب‌وکار قابل تکرار و مقیاس‌پذیر طراحی شده است». درواقع استارت آپ ‌ها در پی ایجاد یک مدل کسب‌وکار هستند؛ در حالی که کسب‌وکارهای کوچک ، مدل کسب‌وکاری از پیش دارند که آن را اجرا می‌کنند. به همین دلیل هم استار‌ت آپ‌ ها تفاوت‌های بزرگی با این دسته از کسب‌وکارها دارند که در ادامه به بررسی و تبیین برخی از مهم‌ترین تفاوت‌ها خواهیم پرداخت.

• هدف تشکیل: کسب‌وکارهای کوچک اغلب به صورت محلی و در ابعاد کوچک تأسیس می‌شوند تا به بخشی از نیازهای منطقه پاسخ بدهند و کسب درآمد داشته باشند. یک کارگاه خیاطی و یا یک مغازه مواد غذایی می‌توانند جزئی از این دسته باشند. یک استارت آپ با هدف حل مسئله و ایده‌‌ای برای رفع تقاضای بازاری بزرگ، متولد می‌شود و در تلاش است تا با ارائه محصول خود، تغییر بزرگی ایجاد کند.
• ریسک‌پذیری و ابهام: استارت آپ در ذات، ریسک بالایی را به همراه دارد. این شرکت‌ها قدم در راهی می‌گذارند که تا به حال کسی آن را امتحان نکرده است. مشکلاتی در روند عملی کردن ایده، ناتوانی در جذب مشتری و عدم کسب موفقیت‌های مالی مورد انتظار، تنها بخشی از ریسکی هستند که یک استارت آپ متحمل می‌شود. در حالی که کسب‌و‌کارهای کوچک، با پیروی از الگوهای موجود، مخاطرات را تا حد ممکن، کاهش می دهند.
• سرعت و مقدار رشد: با توجه به ریسک بالایی که یک شرکت‌ نوپا تحمل می‌کند، طبیعتاً می‌توان انتظار بازده بالاتری هم از آن‌ها داشت. به طور کلی رشد بالا در زمان کوتاه، یکی از اهداف استارتاپ‌ هاست که تحققش به معنای موفقیت به شمار می‌رود و وجه تمایز آن با کسب‌وکارهای کوچک است.
• روش‌های تامین مالی: همانطور که پیش‌تر نیز گفتیم، استارت آپ ‌ها به دلیل هزینه زیاد و درآمد کم، در ابتدای مسیر از طریق سرمایه بنیان‌گذاران، سرمایه‌گذاران خطرپذیر و وام‌های بانکی، هزینه لازم برای ادامه فعالیت خود را بدست می‌آورند اما کسب‌وکارهای کوچک معمولا با سرمایه اندک خانوادگی و شخصی شروع به کار می‌کنند و البته بعد از مدتی معمولا از وام‌های بانکی مختلف استفاده می‌کنند. نکته حائز اهمیت آن است که کسب‌وکارهای کوچک معمولا زودتر به شرایطی می‌رسند که بتوانند هزینه خود را تأمین کنند و یا به سوددهی برسند، در حالی که استارت آپ ‌ها گاهی ممکن است مدت طولانی به این شرایط دست پیدا نکنند.

برای اطلاع بیشتر درمورد انواع کسب و کارها، می‌توانید به مقاله کسب و کار چیست و انواع کسب و کارها رجوع کنید.

مزایا و معایب راه‌اندازی استارت آپ‌

احتمالا تا اینجای مطالب دید کلی نسبت به شرکت‌های نوپا و مزایا و معایب آن‌ها پیدا کرده‌اید؛ اما اگر به داشتن استارت آپ خودتان فکر می‌کنید، بهتر است به عنوان یک کارآفرین، کمی دقیق‌تر با ویژگی‌های مثبت و منفی آن آشنا شوید. در ادامه به بررسی برخی از مهم‌ترین مزایا و معایب این مسیر می‌پردازیم.

مزایا داشتن Start-Up

• آزادی عمل و انعطاف پذیری: طبیعتا وقتی صاحب یک کسب و کار هستید، اختیار عمل در دست شماست. شما هدف و مسیر را تعیین می‌کنید، برای موقعیت‌های مختلف تصمیم‌گیری می‌کنید و این فرصت را خواهید داشت تا خالق چیزی باشید که دوستش دارید. به عبارت دیگر شما می‌توانید شاهد رشد و پیشرفت ایده و برنامه‌هایتان باشید و به واقع مشغول انجام کاری شوید که به آن علاقه دارید.
• خلاقیت: کارآفرین بودن به شما فرصت ایده‌پردازی و استفاده از خلاقیتتان را خواهد داد. از ایده اصلی، تا روش‌های حل مسائلی که ممکن است با آن‌ها مواجه شوید، برای همه آن‌ها می‌توانید از ذهن خلاق خود کمک بگیرید و راه‌های جدید را امتحان کنید.
• ایجاد روابط ارزشمند: شبکه‌سازی بخش مهمی از کار شماست. ارتباط گرفتن با سایر کارآفرینان، بنیان‌گذاران و متخصصین حوزه‌های مختلف، فرصتی کم‌نظیر برای حضور در یک جمع با انگیزه و متخصص برای شما فراهم می‌کند که برای رشد حرفه‌ای و شخصی شما بسیار سودمند است.
• توسعه فردی و رشد شخصی: به عنوان یک کارآفرین، مسئولیت‌ها و وظایف مهم و پر چالشی بر عهده شماست. انجام این مسئولیت‌ها و مواجهه با چالش‌های مختلف مسیر، در رشد شخصی شما بسیار مؤثر است. مهارت‌های مدیریتی و ارتباطی، برنامه‌ریزی، تاب‌آوری در برابر عدم قطعیت و مهارت‌های حل مسئله، تنها گوشه‌ای از مواردی است که در شما تقویت خواهد شد و تاثیر بزرگی در زندگی شما خواهد داشت.
• فرصت ایجاد تغییر مثبت در جامعه: به عنوان بنیان‌گذار یک استارت آپ، شما این فرصت را خواهید داشت تا تاثیر مثبتی در جامعه بگذارید، نیاز‌ی را برطرف کنید و راه حلی جدید ارائه کنید.

معایب راه اندازی استارت آپ

• ساعت کار طولانی: درست است که به عنوان تصمیم‌گیرنده اصلی، شما روند و برنامه‌ کاری را مشخص می‌کنید، اما بهتر است بدانید که ساعت‌های کاری به مراتب طولانی‌تری از کارمندی، در انتظار شما خواهد بود. در جایگاه کارآفرین، شما باید زمان زیادی را به کار کردن اختصاص دهید اما این فرصت را دارید که این زمان را صرف شکل دادن کسب‌وکار و ایده خودتان بکنید.
• ابهام و عدم قطعیت: همانطور که گفته شد، راه‌اندازی استارت آپ در ذات ریسک و خطرات زیادی را دارد. همچنین به دلیل عدم اطمینان نسبت به آینده و روشن نبودن مسیر پیش رو، نیازمند انعطاف‌پذیری، سازگاری و مدیریت استرس از سمت کارآفرین است.
• ریسک مالی: ریسک مالی در استارتاپ ‌ها غیر قابل انکار و حذف است. پس بهتر است قبل از شروع مسیر، در رابطه با مسائل تامین مالی و میزان پذیرش ریسک مالی تصمیم‌گیری کنید.

مزایا و معایب کار کردن در یک استارت آپ

ممکن است به عنوان یک فرد تازه‌کار، یا کارمندی که مشتاق تجربه‌های جدید است، بخواهید درباره کار کردن در استارتاپ ‌ها بیشتر بدانید و یا حتی در حال فکر کردن به یک پیشنهاد کاری از طرف یک مجموعه استارت آپی باشید. در ادامه این مطلب، مزایا و معایبی که کار کردن در یک شرکت نوپا می‌تواند داشته باشد را می‌توانید بخوانید که به شما کمک می‌کند با توجه به اولویت‌ها و ویژگی‌هایتان، کار کردن در یک استارت آپ را برای خود مناسب بدانید و یا از انتخاب آن دوری کنید.

چرا باید کار کردن در یک شرکت نوپا را انتخاب کنیم؟

• فرصتی برای یادگیری: در بسیاری از استارتاپ‌ ها، فرصت تجربه و یادگیری، بسیار بیشتر از شرکت‌های دیگر فراهم است. معمولا در شرکت‌ نوپا، امکان استخدام چندین نیرو که در حوزه‌های مختلف متخصص باشند وجود ندارد و برای همین هر فرد با مجموعه‌ای از مهارت‌های مشخص استخدام می‌شود تا بتواند وظایف گسترده‌تری را برعهده بگیرد. این موضوع به خصوص برای متخصصین جونیور یا تازه‌کار می‌تواند فرصتی باشد تا بتوانند تجربیات بیشتری کسب کنند و چیزهایی را یاد بگیرند که ممکن است در یک سازمان بزرگتر برایشان ممکن نباشد.
• ساعت کاری انعطاف‌پذیر: بسیاری از استارت آپ‌ ها به کارمندان این فرصت را می‌دهند که ساعات کاری انعطاف‌پذیری داشته باشند. برخی نیز این فرصت را فراهم می‌کنند تا کارمندان در صورت تمایل از خانه کار کنند که این برای خیلی از افراد مزیت قابل توجهی به شمار می‌رود.
• رضایت شغلی: معمولا کارمندانی که در استارت آپ ‌ها کار می‌کنند به دلیل همراهی و مشارکت بیشتر در رشد کسب‌وکار، رضایت شغلی بیشتری تجربه می‌کنند. از طرف دیگر در شرکت‌های نوپا برای حفظ کارمندان، تلاش بیشتری برای جلب رضایت و آرامش آن‌ها صورت می‌گیرد.
• سیستم نظارتی متفاوت: از آنجا که در استارت آپ ‌ها تعداد کارمندان کمتر است، سلسله مراتب نظارتی و مدیریتی حداقلی وجود دارد که به کارمندان اختیار عمل زیادی را در نقش حرفه‌ای خود می‌دهد و به عبارت دیگر، مشارکت‌ آن‌ها را در پیشبرد اهداف و ایده‌ها را افزایش می‌دهد.
• فرصت نوآوری: کارمندانی که در استارتاپ‌ ها کار می‌کنند، اغلب فرصت بیشتری برای نشان دادن خلاقیت‌ها و مهارت‌هایشان داده می‌شود. آن‌ها می‌توانند ایده‌ها و روش‌های خودشان را در راستای توسعه و موفقیت سازمان به کار گیرند.

کار کردن برای یک استارت آپ چه معایبی می‌تواند داشته باشد؟

• امنیت شغلی پایین: با توجه به ریسک بالای راه‌اندازی استارت آپ ‌ها، خطر شکست همیشه آن‌ها را تهدید می‌کند که این موضوع تاثیر مستقیمی روی کارکنان خواهد گذاشت و باعث احساس عدم امنیت شغلی در کارمندان می‌شود.
• حجم کار سنگین: کار برای یک استارت آپ معمولاً با مسئولیت بیشتری نسبت به یک شرکت قدیمی‌تر همراه است. چرا که هر فرد وظایف بیشتری را در این شرکت‌ها بر عهده دارد. برای برخی، این موضوع می تواند به دلیل فشار کاری سنگین و مسئولیتی که بر دوش آنها گذاشته می‌شود، باعث ایجاد استرس، اضطراب و فرسودگی شغلی شود.
• ساعت‌های کاری طولانی: هر چند که کارمندان استارتاپ ‌ها از انعطاف بیشتری در برنامه کاری خود برخوردارند اما به طور معمول، ساعت‌های بیشتری به نسبت سایر کارمندان کار می‌کنند و حتی ممکن است تعطیلات کمتری داشته باشند. این موضوع مخصوصا در اوایل تاسیس استارت آپ که فشار کاری بالای وجود دارد و تعداد افراد کمتر است، دیده می‌شود.
• دستمزد کمتر: بسیاری از استارت آپ ‌ها تا زمانی که  شروع به رشد چشمگیر و افزایش درآمد نکنند، نمی‌توانند به کارمندان خود دستمزد واقعی معادل با کارشان را پرداخت کنند. در نتیجه معمولا زمانی که در یک استارت آپ کار می‌کنید دستمزد کمتری در مقایسه با شرکت‌های دیگر در جایگاه شغلی مشابه دریافت خواهید کرد.
• تغییرات مداوم: در صورتی که انعطاف‌پذیری و سازگاری با تغییرات برای شما ممکن نیست، احتمال دارد کار کردن در یک استارت آپ برایتان خوشایند نباشد. چرا که در این شرکت‌ها همواره شاهد تغییراتی در ایده‌ها، روش‌ها، مسئولیت‌ها و… خواهید بود که باید در زمان کمی با آن‌ها مواجه شوید.

سخن آخر

در این مقاله در رابطه با مفهوم استارت آپ و مزایا و معایب فعالیت به عنوان کارمند و یا کارآفرین در این فضا صحبت کردیم. حضور در یک استارت آپ به عنوان کارآفرین و یا کارمند و مشارکت در تولد و رشد یک ایده جدید که می‌تواند مشکلاتی را حل کند، سود خوبی به همراه داشته باشد و البته تغییر مثبتی ایجاد کند، بسیار هیجان انگیز به نظر می‌رسد.

گرچه باید در نظر داشت که میزان تمایل به پذیرش ریسک و مخاطرات و سایر ویژگی‌هایی که برای کار کردن در این فضا به آن‌ها نیاز دارید، در افراد مختلف، متفاوت است. در نتیجه، با وجود فرصت‌های بی‌نظیری که در این فضا وجود دارد، ورود به این مسیر و راه‌اندازی کسب و کار نیازمند برنامه‌ریزی، کسب اطلاعات و حتی مشاوره با افراد متخصص است. اگر شما هم جزو آن دسته از افرادی هستید که علاقه‌مند به ورود به دنیای استارت آپ ‌ها هستید، و در این راه نیاز به راهنمایی و مشاوره دارید، می‌توانید با ما در تماس باشید.